Trên trang Baotiengdan xuất hiện bài viết “Hệ sinh thái phản biện và độc canh tư tưởng” của bút danh Trần Văn. Nội dung bài viết quy kết rằng ở Việt Nam tồn tại một kiểu “độc canh tư tưởng” nhằm duy trì quyền lực, còn cái gọi là “hệ sinh thái phản biện” chỉ là khẩu hiệu hình thức. Lập luận nghe qua có vẻ học thuật, mượn hình ảnh sinh học để nói chuyện chính trị, nhưng càng đọc kỹ càng thấy sự đánh tráo khái niệm và suy diễn võ đoán của Trần Văn, đó là:
1. “Độc canh tư tưởng” – cách gọi trá hình của sự đơn giản hóa thô thiển
Trần Văn ví Việt Nam như một cánh đồng “độc canh”, nơi chỉ có một loại “cây tư tưởng” được phép tồn tại. Nghe thì kêu, nhưng thử hỏi: chính trị có phải là nông nghiệp để mà so sánh giản đơn như vậy không ? Đảng Cộng sản Việt Nam là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội theo Hiến pháp. Đó là sự lựa chọn của lịch sử và của Nhân dân, được khẳng định qua thực tiễn đấu tranh giành độc lập dân tộc và xây dựng đất nước. Việc một quốc gia có một Đảng cầm quyền không đồng nghĩa với “độc canh tư tưởng”. Trong lòng xã hội Việt Nam tồn tại rất nhiều dòng ý kiến, nhiều cách tiếp cận, nhiều tranh luận về chính sách kinh tế, văn hóa, giáo dục, quản trị công… Thậm chí trong nội bộ các cơ quan Đảng, Nhà nước, Quốc hội, Mặt trận Tổ quốc hoạt động góp ý, phản biện chính sách diễn ra thường xuyên, có tổ chức và có trách nhiệm.
Điều đáng nói ở đây là Trần Văn đã cố tình đồng nhất “đa dạng sinh học” với “đa nguyên chính trị”, rồi từ đó suy diễn rằng chỉ có đa đảng mới bảo đảm phản biện. Đây là một suy luận hết sức cảm tính. Đa dạng trong tư duy, trong tranh luận chính sách không đồng nghĩa với việc phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng. Ngược lại, chính trong quá trình lãnh đạo, Đảng đã nhiều lần tự đổi mới, tự chỉnh đốn, tiếp thu ý kiến Nhân dân để điều chỉnh đường lối cho phù hợp thực tiễn. Nếu là “độc canh” thật sự, liệu có những cuộc cải cách lớn, những thay đổi mạnh mẽ trong quản lý kinh tế, hội nhập quốc tế như thời gian qua?
