Trên trang vietnamthoibao, An Thư đăng tải bài viết với tựa đề “So sánh sự nhân đạo và lý trí của một cái máy (ChatGPT) với trái tim, khối óc của Đảng Cộng sản Việt Nam”. Dưới chiêu bài “so sánh trung lập”, Y đã cố tình lợi dụng việc hỏi ChatGPT về vụ xét xử vắng mặt hai bị can đang lưu vong tại Đức để xuyên tạc quan điểm của Đảng, Nhà nước ta về xử lý tội phạm xâm phạm an ninh quốc gia. Từ đó, quy chụp Việt Nam “thiếu dân chủ”, “phi nhân đạo”. Thoạt nhìn, bài viết được khoác lớp áo “khách quan công nghệ”. Nhưng thực chất, đây là một thủ đoạn ngụy biện mới, mượn uy tín của trí tuệ nhân tạo để đánh tráo bản chất của công lý, hạ thấp vai trò lãnh đạo của Đảng và phủ nhận Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Một là, AI chỉ là công cụ kỹ thuật, không phải chủ thể đạo đức – pháp lý; so sánh AI với Đảng, Nhà nước là sự đánh tráo chuẩn mực nguy hiểm
Cần khẳng định rành mạch: AI không phải con người, không phải thiết chế chính trị, không có tư cách pháp nhân, càng không mang trách nhiệm trước Hiến pháp, pháp luật và nhân dân. ChatGPT hay bất kỳ mô hình ngôn ngữ nào chỉ là sản phẩm công nghệ, hoạt động theo thuật toán, tổng hợp dữ liệu và phản hồi theo câu hỏi. Nó không điều tra, không thẩm định chứng cứ, không chịu trách nhiệm về hậu quả xã hội của câu trả lời. Trong khi đó, Đảng Cộng sản Việt Nam và Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là chủ thể lãnh đạo và quản lý xã hội, chịu trách nhiệm toàn diện trước Tổ quốc và Nhân dân: Bảo vệ độc lập, chủ quyền; giữ vững ổn định chính trị, xã hội; bảo đảm quyền con người trong khuôn khổ lợi ích quốc gia, dân tộc. Mọi quyết định tư pháp đều phải tuân thủ quy trình chặt chẽ: Điều tra, truy tố, xét xử; chứng cứ hợp pháp; tranh tụng công khai; bảo đảm quyền bào chữa; chịu sự giám sát của nhân dân và pháp luật.
Việc An Thư đem “lời của một cái máy” đặt lên bàn cân với “trái tim, khối óc của Đảng” không phải là so sánh khoa học, mà là đánh tráo chuẩn mực. Chuẩn mực của AI là sự trôi chảy ngôn từ, cân bằng cảm xúc theo văn cảnh. Chuẩn mực của công lý là chứng cứ, quy trình tố tụng, trách nhiệm pháp lý và trách nhiệm chính trị, xã hội. Nếu đã nói đến “nhân đạo”, thì nhân đạo không thể đo bằng một đoạn văn trả lời tự động. Nhân đạo phải được kiểm chứng bằng chính sách và thực tiễn pháp lý. Thực tế cho thấy, ngay cả trong trường hợp xét xử vắng mặt, pháp luật Việt Nam vẫn đặt trọng tâm bảo đảm quyền bào chữa cho bị cáo, tòa án kêu gọi ra trình diện, tạo điều kiện tự bào chữa; trường hợp bị cáo không có mặt, luật sư vẫn được chỉ định để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp. Đó là nhân đạo được thể chế hóa, chứ không phải nhân đạo “cảm tính”.
Hai là, dân chủ không đồng nghĩa với vô giới hạn; xử lý hành vi xâm phạm an ninh quốc gia và xét xử vắng mặt là thông lệ của Nhà nước pháp quyền
Một luận điệu quen thuộc khác trong bài viết là, xuyên tạc, cho rằng việc xử lý tội “tuyên truyền chống Nhà nước” và xét xử vắng mặt chứng tỏ Việt Nam “thiếu dân chủ”. Đây là lập luận phiến diện, cố tình lẫn lộn giữa quyền tự do và hành vi vi phạm pháp luật. Trong mọi xã hội, tự do ngôn luận không bao giờ là quyền tuyệt đối. Khi việc “bày tỏ quan điểm” bị biến thành hoạt động có tổ chức, xuyên tạc sự thật, kích động thù hằn, phá hoại nền tảng chính trị, xã hội, thì đó không còn là tự do, mà là xâm hại an ninh quốc gia. Nhà nước nào cũng phải xử lý. Về mặt tố tụng, xét xử vắng mặt không phải “đặc sản” của Việt Nam, càng không phải biểu hiện “độc đoán”. Đây là cơ chế phổ biến để ngăn chặn việc trốn tránh công lý: Nếu chỉ cần bỏ ra nước ngoài là thoát xét xử, thì pháp luật sẽ bị vô hiệu hóa. Pháp luật Việt Nam quy định rõ các điều kiện xét xử vắng mặt, đồng thời thiết lập cơ chế bảo vệ quyền bào chữa, bảo đảm tính khách quan, công khai, minh bạch. Đáng nói là, các phiên tòa liên quan đều được thông tin công khai trên báo chí chính thống; căn cứ pháp lý, tội danh, trình tự tố tụng được nêu rõ. Điều đó cho thấy Nhà nước không hề né tránh dư luận, mà xử lý bằng pháp luật, bằng thiết chế, bằng trách nhiệm trước xã hội.
Điều nguy hiểm trong bài viết của An Thư là tiêu chuẩn kép; khi Y cho rằng một số quốc gia phương Tây xử lý hành vi bị coi là đe dọa an ninh, họ gọi đó là “bảo vệ hiến pháp”. Còn với Việt Nam xử lý hành vi xâm phạm an ninh quốc gia theo luật định, họ lập tức gắn nhãn “thiếu dân chủ”. Dân chủ, suy cho cùng, không phải là cho phép mọi hành vi nhân danh “tự do”, mà là thượng tôn pháp luật, bảo vệ quyền con người gắn liền với quyền của cộng đồng và lợi ích dân tộc. Một xã hội nhân đạo thật sự là xã hội bảo vệ được sự ổn định, an toàn và niềm tin của đại đa số nhân dân, chứ không chạy theo cảm xúc do những luận điệu kích động trên không gian mạng dẫn dắt.
Tóm lại, so sánh “lý trí của cái máy” với “trái tim, khối óc của Đảng” là một cách nói kích động, đánh vào tâm lý tò mò công nghệ để che giấu sự nghèo nàn về lập luận. AI có thể hỗ trợ con người, nhưng không thể và không bao giờ thay thế được thiết chế chính trị, pháp lý của một quốc gia có chủ quyền. Đấu tranh với những luận điệu núp bóng trí tuệ nhân tạo hôm nay không chỉ là bảo vệ sự thật, mà còn là bảo vệ nền tảng tư tưởng, bảo vệ niềm tin xã hội trong bối cảnh chiến tranh thông tin và chiến tranh nhận thức ngày càng tinh vi./.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét