Trên trang Boxitvn, Nguyễn Ngọc Chu đăng bài viết “Chính quyền địa phương 2 cấp – Khó khăn, thách thức và giải pháp” để phủ nhận, xuyên tạc quan điểm, đường lối, chủ trương, chính sách, pháp luật đúng đắn của Đảng, Nhà nước Việt Nam về tinh, gọn hệ thống chính trị các cấp. Y cho rằng: Việc vận hành mô hình 2 cấp nhưng lại giữ nguyên tư duy “Tập trung – Quản trị thứ bậc”, khiến cho bộ máy rơi vào trạng thái quá tải, nghẹt thở ở cấp xã như hiện nay. Đây là cách nhìn phiến diện, đồng nhất giữa mô hình tổ chức và khối lượng công việc, cần phê phán, bác bỏ:
Một là, việc vận hành mô hình 2 cấp ở Việt Nam đặt ra yêu cầu đổi mới mạnh mẽ cơ chế phân cấp, phân quyền và quản trị.
Việc vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp ở Việt Nam không đồng nghĩa với việc làm gia tăng quá tải ở cấp xã. Cách nhìn cho rằng mô hình mới chỉ là sự “dồn việc” từ cấp trên xuống cơ sở là phiến diện, bởi bản chất của mô hình 2 cấp là tái cấu trúc thẩm quyền, trách nhiệm và phương thức quản trị, đưa việc giải quyết các vấn đề sát dân hơn, đồng thời nâng cao tính chủ động của chính quyền cơ sở. Sức ép đối với cấp xã trong quá trình vận hành mô hình 2 cấp được xem là tín hiệu để nhận diện những điểm chưa đồng bộ của thể chế, chứ không phải bằng cách phủ định mô hình. Thực tiễn cho thấy, ở đâu nhiệm vụ được giao nhưng thẩm quyền chưa tương xứng, ở đó dễ phát sinh ách tắc; ở đâu trách nhiệm được xác định nhưng nhân lực, tài chính, dữ liệu và công cụ quản trị chưa đáp ứng, ở đó dễ hình thành quá tải. Điểm cốt lõi không nằm ở việc cấp xã “gánh thêm bao nhiêu việc”, mà ở chỗ việc được giao có đi đôi với quyền hạn, nguồn lực và năng lực thực thi hay không. Trong điều kiện chuyển đổi số và xây dựng chính quyền số, không thể đo năng lực của cấp xã đơn thuần bằng số lượng nhiệm vụ hay số lượng cán bộ. Vì vậy, thay vì quy kết mô hình 2 cấp gây “nghẹt thở” ở cơ sở, cần tập trung đổi mới tư duy từ “tập trung – mệnh lệnh” sang “phân quyền – chủ động – phục vụ”, từ quản lý theo thứ bậc sang quản trị theo mục tiêu và kết quả. Khi nhiệm vụ, thẩm quyền, nguồn lực và trách nhiệm được phân định rõ ràng, cùng với chuyển đổi số và đơn giản hóa quy trình, cấp xã sẽ không phải là “điểm nghẽn”, mà trở thành khâu trực tiếp hiện thực hóa hiệu quả quản trị và phục vụ Nhân dân.
Hai là, việc vận hành mô hình 2 cấp ở Việt Nam là động lực để tái cấu trúc thẩm quyền, nguồn lực và quy trình, xây dựng chính quyền cấp cơ sở tinh, gọn,mạnh.
Việc vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp ở Việt Nam không chỉ là sự thay đổi về cấu trúc tổ chức, mà sâu xa hơn là cơ hội tái thiết cách thức Nhà nước hiện diện và thực hiện quyền lực ở cơ sở. Mô hình mới tạo sức ép tích cực buộc các cơ quan phải rà soát lại toàn bộ thẩm quyền, nguồn lực và quy trình công tác, loại bỏ những khâu trung gian không còn cần thiết, khắc phục tình trạng chồng chéo, đùn đẩy hoặc bỏ trống trách nhiệm. Qua đó, quyền lực công được tổ chức theo hướng rõ chủ thể, rõ trách nhiệm, rõ kết quả và sát thực tiễn hơn. “Tinh, gọn, mạnh” không đơn thuần là ít đầu mối, ít con người, mà phải là bộ máy có cơ cấu hợp lý, đội ngũ đủ năng lực, quyết định nhanh, phối hợp tốt và chịu trách nhiệm đến cùng về kết quả. Khi đó, cấp cơ sở không chỉ thực hiện nhiệm vụ hành chính mà trở thành chủ thể năng động trong tổ chức phát triển địa phương, giải quyết những vấn đề thiết thực của cộng đồng. Cùng với đó, việc phân bổ nhân lực, tài chính, cơ sở vật chất và dữ liệu cần được điều chỉnh theo yêu cầu thực tế của từng địa bàn, bảo đảm chính quyền cơ sở có đủ điều kiện hoàn thành nhiệm vụ được giao. Khi quy trình được thiết kế lại theo hướng đơn giản, liên thông, số hóa và lấy kết quả phục vụ người dân làm thước đo, hiệu lực quản trị sẽ được nâng lên. Vì vậy, vận hành mô hình 2 cấp chính là cơ hội để chuyển từ tinh gọn về hình thức sang tinh gọn về thực chất, từ giảm tầng nấc sang nâng năng lực, từ tổ chức lại bộ máy sang kiến tạo một phương thức quản trị mới; qua đó xây dựng chính quyền cơ sở thực sự tinh, gọn, mạnh, hiệu lực, hiệu quả và thích ứng tốt hơn với yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.
Tóm lại, vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp là bước chuyển quan trọng trong tái cấu trúc quyền lực và phương thức quản trị ở Việt Nam. Đây không phải là phép cộng cơ học về nhiệm vụ, mà là cơ hội tổ chức lại thẩm quyền, nguồn lực và quy trình theo hướng khoa học, hợp lý hơn. Đó chính là nền tảng để mô hình 2 cấp phát huy đầy đủ giá trị trong xây dựng nền quản trị quốc gia hiện đại, hiệu lực, hiệu quả./.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét